Ebussuud Efendi

Ebussuud Efendi

Ahmet Demirbaş

Tarih:2020-02-15 / Hit:1433

Ebussuud Efendi, Osmanlı şeyhülislâmıdır. Tefsir, fıkıh ve diğer ilimlerde büyük âlimdi. "Müfti-yüs-Sekaleyn" yani insanlara ve cinlere fetvâ verirdi...

Bugün, Şeyhülislâm Ebussuud Efendi'nin vefat yıl dönümüdür... Ebussuud Efendi, on altıncı asrın meşhur Osmanlı âlimlerinden ve on üçüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır. Tefsir, fıkıh ve diğer ilimlerde büyük âlimdi. "Müfti-yüs-Sekaleyn" yani insanlara ve cinlere fetvâ verirdi... İsmi, Ahmed bin Muhammed’dir. "Ebussuud el-İmâdî" ismiyle meşhur olup, "Hoca Çelebi" adıyla da tanınmıştır. 1490 (H.896) senesinde İskilip’te doğdu. 1574 (H.982) senesinde İstanbul’da vefât etti.

Bu mübarek zat, âlimler yetiştiren bir âileye mensuptur. Babası da âlim ve kâmil bir zât olup, "Hünkâr Şeyhi" olarak bilinirdi.

Ebussuud Efendi, Kânûnî Sultan Süleymân Hanın sevip değer verdiği, pek kıymetli bir âlimdi. Kânûnî, onu bütün seferlerinde yanında bulundurdu... 1545 senesinde elli beş yaşındayken, Fenârîzâde Muhyiddîn Efendiden sonra Şeyhülislâm oldu.

Kânûnî Sultan Süleymân ile İkinci Sultan Selîm Han'ın saltanatları zamânında 30 sene şeyhülislâmlık yaparak din ve devlete üstün hizmetlerde bulundu. Osmanlı şeyhülislâmları arasında en çok bu makamda kalıp hizmeti geçen Ebussuud Efendidir.

Kânûnî Sultan Süleymân Hanın cenâze namazını Ebussuud Efendi kıldırdı. Pâdişâh’ın vefâtı üzerine bir mersiye yazdı. Bu mersiyesi de, edebiyattaki yüksek derecesini göstermiştir.

Ebussuud Efendi, sekiz sene de İkinci Selim Han zamânında Şeyhülislâmlık yaptı ve 23 Ağustos 1574 târihinde 84 yaşında vefât etti. Kabri Eyyûb Sultan’da kendi yaptırdığı medresenin yanında, Eyyûb Câmii karşısındadır.

***

Kanuni Sultan Süleyman Han, vefat etmeden önce yanındakilere bir vasiyette bulundu. Şahsına ait özel küçük bir sandığın kabrine konulmasını istedi...

Büyük hükümdarın cenaze töreninde şüphesiz bütün devlet erkanı hazır idi. Şeyhülislam Ebussuud Efendi'ye, Sultan Süleyman’ın böyle bir vasiyeti bulunduğu söylendi. Ebussuud efendi;

-Zinhar! Böyle bir vasiyeti yerine getirmeyesiz, din-i mübine uymaz, dedi.

Bu vasiyet, yerine getirilmedi. Ancak herkes merak içindeydi: Dünyanın en büyük hükümdarının mezarına konmasını istediği şey neydi?..

Evet, evet bu sandık mutlaka açılmalıydı!.. Nitekim de öyle yapıldı. Açıldığında içi, Kanuni'nin yapacağı işlerin, vereceği kararların dine uygun olup olmadığı hakkında Şeyhülislamdan aldığı fetvalarla dolu idi. Bunun üzerine Ebussuud Efendi, gözyaşları içinde şunları söyledi:

-Hey büyük Sultan! Sen Allah katında kendini temize çıkardın, mesuliyeti bize yıktın! Biz, bunun altından nasıl kalkacağız bakalım?..

Allahü teala şefaatlerine nâil eylesin. Âmin...

YORUM YAZ




Yazarın Diğer Makaleleri

Ebussuud Efendi

Ebussuud Efendi, Osmanlı şeyhülislâmıdır. Tefsir, fıkıh ve diğer ilimlerde büyük âlimdi. "Müfti-yüs-Sekaleyn" yani insanlara ve cinlere fetvâ verirdi....

Ona "Kurtboğan Veli" derler!..

Şeyh Hamza, Fatih Sultan Mehmed Han'ın hocası Akşemseddin hazretlerinin babasıdır. Vefatından sonra yaşanan bir hadise sebebiyle "Kurtboğan Velî" olar...

Medîne-i Münevvereden Anadolu'ya Uzanan Yol

  Bugün, büyük âlim ve velî "Emîr Sultan" hazretlerinin vefat yıl dönümüdür... Emîr Sultan hazretleri, 1368 senesinde Buhârâ'da doğdu. Önce oradak...
Tüm Yazıları