Tokyo’dan Manisa’ya Uzanan Sanat Köprüsü: Tokyo Camii’nin Halıları Yeniden Demirci’de Dokundu Japonya’nın başkenti Toky...
Mimar Sinan’ın Mühendislik Dehası: Selimiye’nin Taşıyıcı Sistemi Nasıl Çalışıyor?
Tarih: 2026-01-30 / Görüntülenme: 136
Caminin yapımında kullanılan malzemeler nerelerden, nasıl tedarik edilmiş?
Cami sarımtırak renkli güzel bir taşla yapılmış. Onu da Saray bölgeleri denilen, Kırklareli tarafından getirtmişler. İmparatorluk yapısı olduğu için malzemesi ülkenin her tarafından toplanmıştır. Süleymaniye yapılırken Baalbek'ten, İskenderiye'den sütunlar getirtilmiş; Osmanlı coğrafyasının en iyi malzemeleri kullanılmıştı. Selimiye'de de bunu görüyoruz. Bir de kemerlerde, sütunlarda ve pencerelerde kırmızı sarımtırak kullanılmış. Bu da görünümü hareketlendirmiş. Şimdi bu şekilde taş bulmak da zor. 16. yüzyıl Türk çini sanatının en mükemmel örneklerini burada görebiliriz. İznik çiniciliğinin en parlak döneminde yapılmış bu çiniler. Hünkâr mahfilinde harikulade örneklerini görebilirsiniz
Sinan’ın Mimari İdeali: Tek Mekân, Tek Kubbe
Bildiğimiz kadarıyla Selimiye Camii'nde kullanılan teknik daha önce hiçbir yapıda kullanılmamış.
Bu kubbenin özelliği nedir?
Sinan, 60-70 yıllık meslek hayatında bir noktayı hedeflemiş. Tek mekân, tek kubbe. Şehzade Camii'nde önemli bir aşama katetmiş ama camide dört tane 7,5x7,5 metre fil ayağı var. Bu fil ayakları oldukça büyük ama cami de büyük olduğu için algılayamıyoruz. Süleymaniye'deki 11x11 metre fil ayakları 121 metrekare yer işgal ediyor. Bugün 80-90 metrekare evlerde yaşadığımız düşünülünce, fil ayaklarının, içine bir ev alacak büyüklükte olduğunu söyleyebiliriz. Sinan, hedefine ancak Selimiye'de ulaşıyor. II. Selim ona bu şansı vermişti. Ayrıca bu mabed, Sinan'ın kubbe yapımında en iyi olduğu döneme denk gelmiştir.
Selimiye’nin Taşıyıcı Sistemi ve Teknik Devrimi
Taşıyıcı ayakları duvara doğru çekerek tek kubbe tek mekân hedefine ulaşıyor. O kadar mükemmel bir taşıyıcı sistem yaomış ki hemen ayakların arkasına destek duvarlarını koymuş. Kubbe mimarisinde onun kadar mükemmel, zarif, yalın bir kubbe bulmak mümkün değildir. Ne İslâm ne de Hıristiyanlık dünyasında bu mükemmellikte bir kubbe yoktur. Kubbe, büyüklüğüyle değil, yapıldığı teknikle öne çıkmaktadır. Şehre hâkim bir tepe üzerinde yer alan Selimiye Camii'nde Sinan, kubbe tasarımının en olgun şemasını uygulamıştır. Ana kubbeyi destekleyen yarım kubbeler ortadan kalkmış, 43 metre yüksekliği aşan 31,28 metre çapındaki tek bir kubbe, 8 ayak üzerine oturtulmuştur. Kubbeden gelen yüklerin karşılanması, bu ayakların ritmini dışarıdan devam ettiren 8 ağırlık kulesiyle sağlanmıştır.
Mühendislik ve Estetiğin Muazzam Uyumu
Sinan ayrıca strüktür ve estetiği çok güzel harmanlamıştır. Kubbeyi zirveye taşıyan adam... Kubbeyi gelişebileceği, gidebileceği en uç noktaya kadar götürerek Selimi-ye'de bunu noktalamış; bu kubbe ile dünya mimarlık tarihinde devrim yaratmıştır. Hem çok sayıda hem de çok nitelikli eserler vermiştir. Mimar-lığının yanı sıra mühendisliği de çok İleri düzeydedir. Sekiz tane köprüsü vardır ve sekizi de ayaktadır.
Prof.Dr. Suphi Saatçi, Derin Tarih Özel Sayı 34 Edirne s.162
https://www.birlikte.com.tr/derin-tarih-34-ozel-sayi
![]()
YORUM YAZ
Son Eklenen Yazılar
Caminin yapımında kullanılan malzemeler nerelerden, nasıl tedarik edilmiş? Cami sarımtırak renkli güzel bir taşla yapıl...
Tarih meraklıları için Avrupa'nın kalbine yolculuk vakti geldi. Kronik Kitap, dünyaca ünlü tarihçi Martyn Rady’nin kalem...
Tarih kitapları genellikle Orta Çağ Avrupa’sını "Karanlık Çağ" olarak tanımlar. Ancak bu karanlığı aydınlatacak en büyük...
Karamürsel’de Tarihi Dokunuş: Osmanlı Mezar Taşları Geleceğe Taşınıyor Kocaeli’nin tarih kokan ilçesi Karamürsel’de, Os...
Şairler Sultanı Baki'ye Büyük Vefasızlık: UNESCO Anarken Kabri Yok Oluyor Osmanlı şiirinin zirve isimlerinden biri olan...
