TARİH: ŞEYHÜLİSLÂMIN MATBAA FETVASI
Fen; "Mahlûkları, hâdiseleri görmek, inceleyip anlamak ve deneyip benzerini yapmak." demektir ki, bu üçünü de, Kur'ân-ı kerîm emretmektedir. Fen bilgilerine, sanata ve en modern harp silâhlarını yapmaya uğraşmak, farz-ı kifâyedir. Düşmanlardan daha çok çalışmamızı dinimiz emretmektedir. İslâmiyet, fenni, tecrübeyi, müspet çalışmayı emreden dinamik bir dindir. Avrupalılar, fen bilgilerinin çoğunun temelini İslâm kitaplarından aldılar.
Bugün, aklı başında olan herkes, maddî ilim ile fennin evvelâ Müslümanlar tarafından kurulduğunu kabul etmektedir. Batılı ilim adamları da, bunu tasdik etmektedirler. İslâm ülkelerine sızarak ve Müslüman görünerek, sözlerini dinletmek imkânını bulan bâzı İslâm düşmanları, fennin yeni buluş ve imkânlarını, yaptıkları yeni silâhları anlatıp; "Bunlar gâvur icadıdır." ve "Avrupa'da matbaa yapılırken, kitaplar basılırken bizdeki gericiler, matbaa gavur icadıdır, diyerek yaptırmadılar. Yıllarca geri kalmamıza sebep oldular." diyerek, câhilleri aldattılar.
Matbaacılığın Osmanlı idaresi altında bulunan İslâm memleketlerine Avrupa'dan ancak 200 sene sonra gelmesini; "İslâm dînî matbaa ile kitap basmayı meneder." tarzında izah etmeye kalkanlar tamamıyla yanılmaktadırlar. Matbaacılığın Türkiye'ye gelmesinin gecikmesine, kitaplar basılırsa işsiz kalacaklarından korkan para karşılığında kitap yazanlar sebep olmuştur. Bunlar, matbaanın Türkiye'ye gelmemesi için türlü propagandalar yapmışlar, divitlerini bir tabuta koyarak, Bâb-ı âliye kadar yürümüşlerdir. Hattâ bunlar bâzı kimselerin; "Matbaacılık İslâmiyet'e aykırıdır." tarzında konuşmalarını sağlamışlardır.
Bunu gören Osmanlı Pâdişahı, Sultan Üçüncü Ahmed Hân, sadrazamı Damat İbrahim Paşa'nın da yardımı ile bu işi kökünden hâlletmek için, İslâm dîninin en büyük reisi olan Şeyhülislâmdan matbaacılık hakkında bir fetva talep etmiştir. O zamanki Şeyhülislâm Abdullah Efendi tarafından verilen fetvâ Behcet-ül-fetâvâ'da) fetvâ kitâbının 262. sayfasında yazılıdır:
"İlim, fen ve ahlâk kitaplarını, matbaada kalıba alarak, az zamanda ve kolaylıkla çok kitap basmak, faydalı kitapların ucuz elde edilmelerine ve her yere yayılmalarına sebep olacağı için, matbaa yapılmasının câiz ve güzel olduğunu bildirir fetvâ."
Salim Köklü, Türkiye Gazetesi, 07.08.2022
Yorumlar (0)