Tokat’ın Niksar ilçesinde bulunan ve Anadolu’nun en eski eğitim kurumlarından biri olan Yağıbasan Medresesi, dokuz asırlık görkemli yapısıyla ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Danişmendli Beyliği’nin mirası olan bu yapı, sadece bir eğitim yuvası değil, aynı zamanda Anadolu’nun ilk tıp eğitimi verilen merkezi olma özelliğiyle dünya tıp tarihine de ışık tutuyor.
Nizameddin Yağıbasan’ın türbesi
Danişmendli Mirası: Mühendislik ve Mimari Deha
1157 yılında Danişmendli Beyliği Emiri Nizameddin Yağıbasan tarafından inşa ettirilen medrese, Türk-İslam mimarisinin Anadolu’daki en erken ve en karakteristik örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait olan yapı, döneminin mühendislik sınırlarını zorlayan şu özellikleriyle dikkat çekiyor:
Sekizgen Kasnaklı Kubbe: Yapının avlusu, sekizgen bir kasnak üzerine oturtulmuş ve tromplarla taşınan görkemli bir yarım kubbe ile örtülüdür.
İki Eyvanlı Plan: Girişin karşısında ve sağında yer alan iki eyvanlı yapısı, Selçuklu öncesi beylikler dönemi medrese mimarisinin saf bir örneğini sunar.
Açık Kubbe Tasarımı: Medresenin kubbe üzerindeki açıklık, hem doğal aydınlatma hem de dönemin astronomi ve bilimsel gözlemleri için stratejik bir detay olarak korunmuştur.
Türkiye’nin İlk Tıp Üniversitesi
Tarihçi Alper Yılmaz’ın aktardığı bilgilere göre Yağıbasan Medresesi, klasik bir medrese eğitiminin ötesine geçerek Türkiye’nin ilk tıp üniversitesi olma unvanını taşıyor. Dönemin tıp alimlerinin yetiştiği bu yapıda, hem teorik hem de pratik sağlık eğitimleri verildiği biliniyor. Medresenin hemen yan tarafında ise yapının banisi olan ve bölgenin savunmasında önemli rol oynayan kale komutanı Nizameddin Yağıbasan’ın türbesi bulunuyor.
Kültür Turizminin Yeni Rotası
Niksar’ın tarihi dokusuna değer katan bu anıtsal yapı, günümüzde hem yerli hem de yabancı turistler için adeta bir zaman makinesi görevi görüyor. Anadolu’nun ilk tıp fakültesini merak eden tarih meraklıları, Yağıbasan Medresesi’nin avlusunda 900 yıllık bir eğitim atmosferini teneffüs etme imkanı buluyor.
Yorumlar (0)