İstanbul’un kalbi Fatih’te, bir asırdır sadece eski haritalarda izine rastlanan bir kültür hazinesi daha ayağa kaldırıldı. Cibali Mahallesi’nin hafızasında derin izleri bulunan ancak zamanla yok olmaya yüz tutan Üsküplü Çeşmesi, titiz bir restorasyon sürecinin ardından yeniden hayat buldu.
Medeniyetimizin Su ile Yazılan Tarihi
Tarihimizde ve İslam geleneğinde "su gibi aziz olmak" düsturuyla şekillenen çeşme kültürü, sadece birer mimari yapı değil; paylaşmanın, temizliğin ve estetiğin sokaklara yansıyan sembolleridir. Eskiden İstanbul’un her sokağında yankılanan o ferahlatıcı su sesi, sosyal hayatın merkezini oluştururdu. Ecdadımız, çeşmeleri ibadethanelerin birer tamamlayıcısı olarak görerek "sebil" anlayışını şehrin ruhuna işlemiştir.
Ergün Turan: "Hafızamızdaki Bir Değeri Daha İhya Ettik"
Restorasyonun tamamlanmasıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Fatih Belediye Başkanı Ergün Turan, ilçenin tarihî kimliğini koruma konusundaki kararlılıklarını vurguladı. Turan, Üsküplü Çeşmesi'nin ihyasını şu sözlerle ifade etti:
"Fatih’imizin hafızasında kaybolmuş bir değeri daha gün yüzüne çıkardık. Tarihî haritalarda yer almasına rağmen yüzyıldır görünmeyen Üsküplü Çeşmesi’ni aslına uygun şekilde restore ederek suyuna kavuşturduk. Mahallemize ve İstanbul’umuza hayırlı olsun."
Pervititch Haritalarından Günümüze Titiz Bir Çalışma
Üsküplü Caddesi ile Yazar Orhan Kemal Sokağı’nın kesişiminde yer alan çeşmenin inşa tarihi kesin olarak bilinmese de Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar uzandığı tahmin ediliyor. Ni’me’l-ceyşten Çakır Ağa tarafından yaptırılan Üsküplü Çakır Ağa Camii ile çağdaş olduğu düşünülen yapı, 1922–1945 yılları arasındaki Pervititch Haritaları sayesinde tespit edildi.
Restorasyon süreci tam bir arkeolojik hassasiyetle yürütüldü:
İtinalı Kazı:
Zemin altında çeşmenin seki seviyesine kadar ulaşan özgün kalıntılar ortaya çıkarıldı.
Kurul Onayı:
Bulunan veriler ışığında projeler revize edilerek Koruma Kurulu onayına sunuldu.
Çevre Düzenlemesi:
Çeşme parseli işgallerden arındırılırken, önünde bulunan tescilli çınar ağacının bakımı da yapılarak alanın tarihî dokusu tamamlandı.
Fatih Belediyesi’nin bu ihyasıyla birlikte, Cibali sakinleri sadece bir mimari esere değil, aynı zamanda mahalle kültürünün en zarif parçası olan su sesine de yeniden kavuşmuş oldu.
Yorumlar (0)