ERZİNCAN – Erzincan'ın Üzümlü ilçesinde yer alan ve Urartu döneminden günümüze kadar taşıdığı çok katmanlı tarihiyle Doğu Anadolu arkeolojisinin en önemli merkezleri arasında gösterilen Altıntepe Kalesi, drone ile havadan görüntülendi.
Erzincan Ovası'nın kuzeydoğusunda, ovadan yaklaşık 60 metre yükseklikteki volkanik bir tepe üzerine kurulu olan tarihi kale; Urartu, Bizans ve Osmanlı dönemlerine uzanan köklü geçmişiyle dikkat çekiyor.
Kaçak Kazılardan Bilimsel Keşiflere
Altıntepe Kalesi'nin adı ilk kez 1938 ve 1956 yıllarında bölgede gerçekleştirilen kaçak kazılarla gündeme geldi. Alandaki ilk resmi ve bilimsel kazı çalışmaları ise 1959 yılında Prof. Dr. Tahsin Özgüç başkanlığında başlatıldı. 1967 yılına kadar kesintisiz sürdürülen bu ilk dönem kazılarında Urartu uygarlığına ait:
İç kale kapısı ve surlar,
Tapınak-saray kompleksi ve apadana (sütunlu salon),
Depo binaları ile açık hava tapınağı gün yüzüne çıkarıldı.
Ayrıca kalenin güney yamacında tespit edilen taş örme mezarlar, Urartu döneminin defin gelenekleri ve mimari anlayışına dair önemli veriler sundu.
Tahribatın İzleri ve Yeni Dönem Koruma Çalışmaları
İlk dönem kazılarının tamamlanmasının ardından Kültür Bakanlığı'na devredilen tarihi yapının bazı bölümleri, sonraki yıllarda maalesef kaçak kazılar nedeniyle zarar gördü. Bölgedeki tahribatın önüne geçmek ve tarihi mirası koruma altına almak amacıyla 2002 yılında Prof. Dr. Mehmet Karaosmanoğlu başkanlığında yeniden kazı ve restorasyon çalışmaları başlatıldı.
Yapılan incelemelerde, yaklaşık 200 metre genişliğindeki tepe üzerinde yer alan Bizans dönemi sur kalıntılarının doğrudan bazı Urartu yapılarının üzerine inşa edildiği ve bu durumun daha eski dönemlere ait mimariyi kısmen tahrip ettiği belirlendi.
Urartu'nun Batıdaki En Önemli Eyalet Merkezi
Erzincan Müze Müdürlüğü yetkililerince yapılan değerlendirmelerde, Altıntepe'nin Urartu Devleti'nin batı sınırındaki en kritik eyalet merkezlerinden biri olduğu vurgulandı.
İlk sistematik kazılarda çıkarılan saray kompleksi, tapınak, havuzlar, kanalizasyon sistemi ve çok sayıda nitelikli eser; o dönemde Erzincan'da bir müze bulunmaması sebebiyle Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne taşınarak koruma altına alınmıştı. Sonraki dönem kazılarında çıkarılan seramik parçaları, at koşum takımları, metal mobilya aksamları ve ok uçları gibi değerli buluntular ise bugün Erzincan Müzesi'nde sergilenmeye devam ediyor.
Yorumlar (0)