Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi Asıl Yerinde Yeniden Hayat Bulacak
Gaziantep’in binlerce yıllık tarihinin ve manevi hafızasının önemli duraklarından biri olan Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından asıl yerinde yeniden inşa edilecek. Kentin İslam hâkimiyetine giriş dönemine uzanan tarihî geçmişinin izlerini taşıyan yapı, gerçekleştirilecek ihya çalışmasıyla yeniden Gaziantep’in kültürel ve manevi mirasına kazandırılacak.
Antik çağlardan itibaren stratejik, dinî ve ticari bir merkez niteliği taşıyan Dülük, İslam tarihinin ilk dönemlerinden itibaren de bölgenin önemli merkezlerinden biri oldu. Gaziantep ve çevresinin İslam hâkimiyetine girişi, Hz. Ömer döneminde, 7’nci yüzyılın ilk yarısında gerçekleştirilen fetihlere dayanıyor. Dönemin önemli kumandanlarından İyaz b. Ganm’ın 639-640 yılları civarında Kuzey Suriye ve el-Cezire bölgesinde yürüttüğü seferler sırasında Dülük de İslam hâkimiyetine girdi.
Bu tarihî süreç içerisinde Dülük çevresinde oluşan ziyaretgâhlar ve inanç gelenekleri, bölgenin manevi coğrafyasının şekillenmesinde önemli rol oynadı. Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi de yüzyıllar boyunca bu manevi hafızanın önemli unsurlarından biri olarak varlığını sürdürdü.
Bir Asır Önce Ayakta Olan Yapı Yeniden İnşa Edilecek
Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi, 20’nci yüzyılın başlarında harap durumda olmasına rağmen ana kütlesi ve kubbesiyle büyük ölçüde ayakta bulunuyordu. Eski fotoğraflarda da görülebilen yapı, sonraki yıllarda çeşitli tahribatlara maruz kaldı.
Özellikle 1960’lı yıllardan itibaren kubbeli zaviye bölümünde önemli tahribatlar meydana geldi. 1980 askerî darbesinin ardından Dülük Baba Tepesi’nin askerî ve haberleşme amaçlı kullanılmaya başlanması, bölgeye anten ve güvenlik yapılarının yerleştirilmesiyle birlikte tarihî yapının ayakta kalan bölümleri de ortadan kaldırıldı.
Böylece yüzyıllar boyunca bölgenin manevi hafızasında yer edinen tarihî yapı zaman içerisinde tamamen kayboldu. Türbenin bulunduğu alanda ise yalnızca sembolik nitelikte bir mezar düzenlemesi kaldı.
Fatma Şahin: “Bu toprakların manevi ruhunu gelecek nesillere anlatmalıyız”
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, teknik ekiple birlikte Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi’nin bulunduğu alanda incelemelerde bulundu. Yapılacak ihya ve yeniden inşa çalışmaları hakkında bilgi alan Şahin, tarihî ve manevi mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.
Gaziantep’in 12 bin yıllık tarihî birikimine vurgu yapan Fatma Şahin, Dülük Baba Türbesi’nin geçmişteki görünümüne ilişkin eski fotoğrafların önemli bir kaynak olduğunu belirterek yapının yeniden hayata geçirilmesi için çalışma başlattıklarını ifade etti.
Şahin, “Gaziantep’te 12 bin yıllık tarih bize emanet. 1900’lü yılların başındaki eski fotoğraflarda görüldüğü gibi buradaki türbe mevcuttu. Bu türbeyi yeniden hızlı bir şekilde hayata geçirmek istiyoruz. Yine Gaziantep Modeli ile çalışıyoruz. Buradaki beş manevi mirasımız, türbe son halini kazandığında yeniden hayat bulacak. Kendi medeniyetimizi, tarihimizi ve inanç geçmişimizi gelecek nesillere öğretmemiz lazım. Bu toprakların manevi ruhunu anlatmamız lazım” dedi.
Dülük Baba Asıl Yerinde Yeniden İnşa Edilecek
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülecek projeyle Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi, tarihî yapının bulunduğu asıl yerde yeniden inşa edilecek. Çalışmanın yalnızca bir yapı ihyası değil, aynı zamanda Gaziantep’in tarihî ve manevi kimliğinin önemli bir parçasının yeniden görünür hâle getirilmesi hedefleniyor.
Proje kapsamında geçmişte Dülük Baba Türbesi’nin bulunduğu alanın tarihî kimliğinin korunması ve bölgenin önemli bir inanç noktası olarak yeniden Gaziantep kültür hayatına kazandırılması amaçlanıyor.
Gaziantep’in Manevi Hafızasında Beş Önemli İsim
Dülük Baba’nın yanı sıra Sa‘d b. Ebu Vakkas, Ökkaşiye Hazretleri, Karaçomak ve Pirsefa Hazretleri de Gaziantep’in yerel inanç ve fetih anlatılarında önemli bir yere sahip bulunuyor. Bu isimler, şehrin İslamlaşma sürecine ilişkin tarihî hafızada ve halk arasında kuşaktan kuşağa aktarılan manevi anlatılarda öne çıkıyor.
Yerel rivayetlerde asıl adının Davud olduğu aktarılan Dülük Baba, Gaziantep’in fethiyle ilişkilendirilen manevi şahsiyetlerden biri olarak kabul ediliyor. Bulunduğu bölge nedeniyle zamanla “Dülük Baba” adıyla anılan bu şahsiyetin hatırası, kentte uzun yıllardır yaşatılıyor.
İslam tarihinin önemli sahabi ve kumandanlarından Sa‘d b. Ebu Vakkas da özellikle Araban çevresindeki makam ve rivayetlerle Gaziantep’in manevi hafızasında yer alıyor. Tarihî kaynaklara göre Medine’de vefat eden Sa‘d b. Ebu Vakkas’a ilişkin Gaziantep’teki anlatılar, makam ve manevi hatıra geleneği şeklinde varlığını sürdürüyor.
İlk Müslümanlardan ve Bedir gazilerinden biri olarak bilinen Ukkaşe b. Mihsan ise Gaziantep’te Ökkaşiye Hazretleri adıyla tanınıyor. Nurdağı ilçesinde adına bulunan türbe, uzun yıllardır önemli ziyaret noktalarından biri olma özelliğini taşıyor.
Karaçomak ve Pirsefa Hazretleri de Gaziantep’in fetih anlatılarında önemli yere sahip manevi şahsiyetler arasında bulunuyor. Fetih sırasında mücadele ettikleri ve şehit düştükleri yönündeki yerel rivayetler, bu isimlerin şehrin sözlü kültüründeki yerini korumasını sağlıyor. Pirsefa Hazretleri’nin hatırası ise kent merkezindeki türbesi ve yüzyıllardır devam eden ziyaret geleneğiyle yaşatılıyor.
Tarihî Hafıza Yeniden Görünür Hâle Gelecek
Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi’nin asıl yerinde yeniden inşa edilmesi, Gaziantep’in yalnızca fizikî tarihî mirasının değil, şehrin yüzyıllar içerisinde oluşan manevi hafızasının da yeniden görünür hâle gelmesini sağlayacak. Projeyle Dülük’ün antik dönemlerden İslamlaşma sürecine, oradan günümüze uzanan çok katmanlı tarihinin önemli bir parçasının gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
Yorumlar (0)