Tekirdağ’da Tarihi Mezar Taşları Ulusal Envantere Kazandırılıyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen “Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi” kapsamında Tekirdağ’da kapsamlı bir saha çalışması başlatıldı. Kent genelindeki mezarlıklarda gerçekleştirilen çalışmalarla Türk-İslam döneminden günümüze ulaşan mezar taşları ve kitabeler kayıt altına alınıyor.
Tarihi eser niteliğindeki mezar taşları ekipler tarafından tek tek inceleniyor, fotoğraflanıyor ve üzerlerinde bulunan yazılar ile diğer bilgiler dijital ortamda belgeleniyor. Elde edilen verilerin Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Müze Ulusal Envanter Sistemi’ne aktarılmasıyla Tekirdağ’ın tarihi mezar taşlarının ulusal ölçekteki envanter çalışmalarına dahil edilmesi hedefleniyor.
Mezar Taşları Toplumsal Hafızanın Sessiz Tanıkları
Mezar taşları yalnızca geçmişte yaşamış insanların defnedildiği alanları işaretleyen taşlar değildir. Üzerlerindeki isimler, tarihler, meslek bilgileri, unvanlar, aile bağları, kitabeler ve süslemeler; geçmiş toplumların yaşam biçimleri, inançları ve kültürel değerleri hakkında önemli bilgiler taşır.
Bu yönüyle tarihi mezar taşları, bir şehrin toplumsal hafızasının önemli parçaları arasında yer alır. Geçmiş kuşakların izlerini günümüze taşıyan bu taşlar, kentlerin kültürel kimliğinin anlaşılmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlar.
Geçmişte Yaşayan İnsanların İzleri Kayıt Altına Alınıyor
Proje Koordinatörlüğü’nde görevli arkeolog İlkay İlgin, Tekirdağ’daki çalışmaların temel amacının Osmanlı ve İslam dönemlerinden kalan mezar taşları ile mezarlık alanlarını kayıt altına almak olduğunu belirtti. İlgin, yalnızca taşların değil, üzerlerindeki kitabelerin de ayrıntılı şekilde belgelendiğini ifade etti.
Türkiye genelinde kapsamlı bir tarih envanteri oluşturmayı amaçlayan projenin ilerleyen yıllarda Balkanlar ve Orta Asya’ya kadar genişletilmesi planlanıyor. Böylece Türk-İslam kültürünün farklı coğrafyalardaki maddi izlerinin daha kapsamlı biçimde kayıt altına alınması amaçlanıyor.
Tahrip Olan Mezar Taşları da Belgeleniyor
Çalışmaların 2024 yılında başladığını belirten Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ökkeş Narinç, Tekirdağ ekibinin yaklaşık iki yıllık hazırlık sürecinin ardından projeye dahil olduğunu söyledi.
Saha çalışmalarında tarihi mezar taşlarının kimlere ait olduğu ve üzerlerindeki bilgilerin belirlenmesi için ayrıntılı incelemeler yapılıyor. Zaman içerisinde zarar gören veya tahrip olan taşlar da kayıt altına alınarak kentin geçmişine ilişkin kapsamlı bir arşiv oluşturuluyor.
Tarihi mezar taşlarının korunması konusunda yerel yönetimlerle iş birliği yapılması da planlanıyor. Böylece yalnızca mevcut kültürel mirasın belgelenmesi değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara aktarılması için koruma çalışmalarının desteklenmesi hedefleniyor.
17 Kişilik Ekip Yaklaşık 6 Yıl Çalışacak
Tekirdağ’daki saha çalışmaları, Tekirdağ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Doç. Dr. Ökkeş Narinç başkanlığındaki 17 kişilik ekip tarafından yürütülüyor. Yaklaşık 6 yıl sürmesi planlanan proje kapsamında kentin farklı ilçelerindeki mezarlıklarda bulunan tarihi mezar taşlarının tespit edilmesi, belgelenmesi ve ulusal envantere kazandırılması amaçlanıyor.
Çalışmaların tamamlanmasıyla Tekirdağ’ın geçmişine ilişkin önemli bir kültürel miras arşivinin ortaya çıkarılması bekleniyor. Tarihi mezar taşlarının kayıt altına alınması, hem bilimsel araştırmalar hem de kentin kültürel kimliğinin korunması açısından önemli bir kaynak oluşturacak.
Tarihi Hafızanın Geleceğe Aktarılması Hedefleniyor
Geçmişten günümüze ulaşan her mezar taşı, bir insanın ve aynı zamanda yaşadığı toplumun hikâyesine dair izler taşıyor. Bu nedenle mezar taşlarının belgelenmesi, korunması ve araştırmacıların kullanımına sunulması; toplumsal hafızanın korunması ve kültürel kimliğin gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıyor.
Tekirdağ’da yürütülen envanter çalışmasının, kentin tarihi dokusunun daha iyi anlaşılmasına ve yıllar içinde unutulma ya da yok olma riski bulunan kültürel miras unsurlarının kayıt altına alınmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.
Yorumlar (0)