Bir Çift Pabuçla Kurbağaları Susturdu: Erzurum’un Pabuçlu Kadı Kıssası

Erzurum’un tarihi simgelerinden Ulu Cami’nin batı duvarına bitişik alanda bulunan Pabuçlu Kadı’nın kabri, yüzyıllardır anlatılan ilginç bir kıssayla dikkat çekiyor. Adının kurbağaların sesini kesen pabuçlarından geldiği rivayet edilen Pabuçlu Kadı, sade görünümüyle başlangıçta önemsenmeyen, ancak yaşadığı sıra dışı hadisenin ardından Erzurum halkının hafızasında yer edinen manevi şahsiyetlerden biri olarak biliniyor. Araştırmacı-yazar Taner Özdemir, Erzurum’un geçmişine ışık tutan çalışmalar kapsamında Pabuçlu Kadı’nın kabrini ziyaret ederek onun adının ortaya çıkışına ilişkin halk arasında anlatılan kıssayı paylaştı.

Şehrin ileri gelenleri onu ilk karşılaşmada önemsemedi

Osmanlı döneminde Erzurum’a kadı olarak atandığı rivayet edilen Pabuçlu Kadı, şehre geldiğinde mülki erkân ve kentin ileri gelenleri tarafından karşılanmak üzere davet edildi. Ancak karşılarında sade, gösterişsiz ve hırpani görünümlü bir adam bulunca beklentileri boşa çıktı. Bu nedenle Kadı Efendi, ilk karşılaşmada gereken ilgiyi görmedi. Taner Özdemir’in aktardığına göre, aradan bir süre geçtikten sonra şehir erkânı ve köy ağaları, iadeiziyaret amacıyla Kadı Efendi’nin makamına gitti. Sohbet sırasında onu pek önemsemeyen köy ağalarından biri, Karasu Nehri’nin taşmasıyla oluşan sazlıklarda yaşayan kurbağaların çıkardığı seslerden geceleri uyuyamadıklarını anlatarak kendisine bir çare olup olmadığını sordu.

Bir çift pabuçla kurbağaların sesini susturdu

Kadı Efendi, köy ağasının sorusunu tebessümle karşılayarak, kurbağaların bulunduğu sazlığa kendi pabuçlarının bırakılmasını istedi. Üstelik kurbağalara, Kadı’nın şimdilik yalnızca pabuçlarını gönderdiğini, ilerleyen zamanlarda kendisinin de bizzat geleceğini söylemelerini tembihledi. Köylüler, bu talimatın ne anlama geldiğini anlayamasalar da pabuçları sazlığın kenarına bıraktı. Ancak kısa süre sonra hayret verici bir durumla karşılaştılar. Rivayete göre, kurbağaların sesi bir anda kesilmiş, sazlıklardan artık en ufak bir ses bile duyulmaz olmuştu.

Adı unutuldu, Pabuçlu Kadı olarak hafızalara kazındı

Yaşanan hadise kısa sürede Erzurum halkı arasında yayıldı. Başlangıçta sade görünümü nedeniyle önemsenmeyen Kadı Efendi, bu kıssanın ardından büyük bir manevi şahsiyet olarak tanınmaya başladı. Gerçek adı zamanla unutulurken halk arasında Pabuçlu Kadı adıyla anılır oldu. Erzurumlu olmasa da şehre yaptığı hizmetlerle gönüllerde yer edinen Pabuçlu Kadı’nın kabri, vefatının ardından onarılarak günümüze kadar korundu. Ulu Cami’nin batı cephesindeki kabri, bugün de Erzurum’un manevi mirasını yaşatan tarihi mekânlardan biri olarak ziyaretçilerin dikkatini çekiyor.