Türk denizcilik tarihinin en önemli isimlerinden haritacı Piri Reis’in eserleri ve denizcilik tarihine ilişkin önemli konular, 18-21 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek uluslararası sempozyumda ele alınacak. Piri Reis Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu iş birliğiyle gerçekleştirilecek etkinlikte, dünyanın farklı ülkelerinden ve Türkiye’den 85 tarihçi ve bilim insanı bir araya gelecek. Sempozyumda, Piri Reis’in 1513 ve 1528 tarihli haritaları ile Kitâb-ı Bahriye başta olmak üzere denizcilik tarihine ilişkin önemli araştırmalar bilim dünyasıyla paylaşılacak.
Piri Reis’in Mirası 500. Yılında Uluslararası Sempozyumda
Sempozyum, Kitâb-ı Bahriye’nin ikinci telifinin Kanuni Sultan Süleyman’a takdim edilmesinin 500’üncü yıl dönümü münasebetiyle düzenleniyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin 22’nci Deniz Kuvvetleri Komutanı (E.) Oramiral Metin ATAÇ ve Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İdris BOSTAN’ın öncülüğünde yürütülen organizasyon; Milli Saraylar Başkanlığı, Türkiye Yazma Eserler Kurumu, Devlet Arşivleri Başkanlığı, Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi, Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR) ve İMEAK Deniz Ticaret Odası tarafından destekleniyor. Sempozyum kapsamında, Türk denizcilik tarihinin araştırılması gereken önemli konularının yanı sıra ulusal ve uluslararası bilim dünyasına katkı sağlayacağı düşünülen Piri Reis araştırmalarına da özel bir yer ayrılıyor.
Kitâb-ı Bahriye’nin Birinci Telifi İlk Kez Yayımlanacak
Sempozyumun öne çıkan çalışmalarından biri, Piri Reis’in 1521 yılında kaleme aldığı Kitâb-ı Bahriye’nin birinci telifine ait nüshalar üzerinde yürütülen titiz araştırmalar sonucunda oluşturulan metnin kitap olarak yayımlanması olacak. Dünya kütüphanelerinde yaklaşık 45 yazma nüshası bulunan Kitâb-ı Bahriye’nin 27 nüshası eserin birinci telifine ait. Bu nüshalar üzerinde gerçekleştirilen çalışmalarla hazırlanan metin, basit transkripsiyon yöntemiyle yayımlanarak araştırmacıların kullanımına sunulacak. Editörlüğünü Prof. Dr. İdris Bostan’ın üstlendiği eserin hazırlanmasında Doç. Dr. İlhami Danış, Doç. Dr. M. Sait Türkhan, Doç. Dr. Ahmet Üstüner ve Dr. İnci Pamuk görev aldı. Şimdiye kadar yayımlanmamış olan birinci telif Kitâb-ı Bahriye’nin, özgün bir tarihî kaynak olarak denizcilik tarihi araştırmalarına önemli katkılar sunması bekleniyor. Kitabın tanıtımı, sempozyumun ilk günü olan 18 Kasım’da saat 14.00-17.00 arasında gerçekleştirilecek açılış programında yapılacak.
Piri Reis’in İki Amerika Haritası Birleştirildi
Sempozyumda ele alınacak bir diğer önemli çalışma ise Piri Reis’in günümüze ulaşan 1513 ve 1528 tarihli haritalarının uydu görüntüleriyle eşleştirilerek bütüncül bir Amerika Kıtası haritasının ortaya çıkarılması olacak. Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı ile koordineli yürütülen çalışma kapsamında, haritaların mikyas ayarlamaları yapıldı ve özgün yapıları korundu. Günümüz coğrafyasıyla karşılaştırılan haritalarda doğru coğrafi kısımlar birleştirilerek 1513 ve 1528 tarihli iki haritadan tek ve bütüncül bir Amerika Kıtası haritası meydana getirildi. Bu çalışma, Piri Reis’in haritacılığının günümüz coğrafi verileriyle karşılaştırılması ve tarihî haritaların modern yöntemlerle incelenmesi bakımından dikkat çekici bir araştırma niteliği taşıyor.
1513 ve 1528 Haritaları Piri Reis’in Coğrafi Bilgisini Ortaya Koyuyor
Piri Reis, Atlas Okyanusu’na hiç çıkmamış olmasına rağmen 1513 yılında çizdiği haritada, döneminde mevcut olan haritalardan yararlanarak okyanusun her iki tarafına ilişkin büyük ölçüde güvenilir bilgiler ortaya koydu. Haritada kullandığı kaynakları, kendi el yazısıyla yazdığı derkenar notlarında da açıkladı. 1513 tarihli harita, özellikle Güney Amerika kıyıları ve mesafeler bakımından gerçek coğrafyayla önemli ölçüde örtüşüyor. Bununla birlikte Orta Amerika bölgesinde izdüşüm ve çizgisel sapmalar bulunuyor. Piri Reis, ilk haritasından 15 yıl sonra, 1528 yılında hazırladığı Kuzey Atlantik bölgesi haritasında söz konusu sapmaları düzeltti. Bu iki haritanın birlikte değerlendirilmesi, onun haritacılık anlayışının ve coğrafi bilgilerinin daha kapsamlı biçimde incelenmesine imkân sağlıyor. İki haritanın birleştirilmesiyle oluşturulan bütüncül Amerika Kıtası haritası, sempozyumun ikinci günü saat 13.50-14.50 arasında düzenlenecek ortak panelde kamuoyuyla paylaşılacak. Panelde yeni bulgular tartışılacak ve Piri Reis’in haritacılığı ayrıntılı biçimde ele alınacak.
Denizcilik Tarihi 22 Oturumda Değerlendirilecek
Sempozyumun devam edeceği iki gün boyunca gerçekleştirilecek 22 oturumda, Piri Reis dönemi ve sonrasına ait denizcilik tarihinin çeşitli konuları tarihçi ve bilim insanları tarafından değerlendirilecek. Oturumlarda ele alınacak araştırmalar, Türk denizcilik tarihinin farklı yönlerinin bilimsel çerçevede tartışılmasına katkı sağlayacak. Piri Reis’in haritaları ve Kitâb-ı Bahriye’si, yalnızca Osmanlı denizcilik tarihinin değil, dünya haritacılık tarihinin de önemli kaynakları arasında yer alıyor. Uluslararası sempozyum kapsamında gerçekleştirilecek yayın ve harita çalışmaları, bu tarihî mirasın bilimsel yöntemlerle yeniden değerlendirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor. Türk denizcilik tarihine ve dünya haritacılığına önemli katkılar sunan Piri Reis’in eserlerinin araştırılması, yayımlanması ve korunması, geçmişin bilgi birikiminin günümüz bilim dünyasıyla buluşturulmasına yönelik değerli bir çalışma niteliği taşıyor. Ünlü denizci ve deniz bilimcisi Piri Reis’in ruhu şâd olsun. Vesselâm.
Yorumlar (0)
Yorum Yaz