Tarih: 2026-01-17 / Görüntülenme: 173

Bursa’nın Kalbinde Bir Osmanlı Mirası: Koza Hanı

Bursa denince akla gelen ilk duraklardan biri olan, her köşesi tarih ve ipek kokan Koza Hanı, sadece bir alışveriş merkezi değil; Osmanlı’nın ticaret dehasının ve estetik anlayışının bir abidesidir. Ulucami ile Orhan Gazi İmareti arasında tüm görkemiyle yükselen bu yapı, yüzyıllardır tüccarların, seyyahların ve bugün de bizlerin buluşma noktası olmaya devam ediyor.

İnşa Öyküsü ve İsim Bilmecesi

Koza Hanı, II. Bayezid tarafından İstanbul’daki büyük külliyesine gelir getirmek amacıyla yaptırılmıştır. Mimarı Abdülalî b. Puladşah olan hanın yapımına 1490 yılında başlanmış ve bir yıl gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır.

Tarih boyunca pek çok isimle anılmıştır: Yeni Han (Yapıldığı dönemdeki adı), Beylik Han, Acem Hanı (İranlı tüccarların uğrak noktası olduğu için), Sırmakeş Hanı, İpek Hanı (Bursa’nın ipek ticaretinin merkezi olduğu için)

Mimari Bir Başyapıt: Taş ve Tuğlanın Dansı

Koza Hanı, klasik Osmanlı han mimarisinin en zarif örneklerinden biridir. Kare bir avlu etrafına dizilmiş iki katlı yapısı, ticaretin düzenini yansıtır:

Alt Kat: 50 adet oda ve "ahır" denilen depo-konaklama kısımlarından oluşur. Üst Kat: 51 veya 52 oda bulunur. Odaların önündeki revaklar, eskiden ahşap iken yapılan restorasyonlarla bugünkü sağlam kâgir yapısına kavuşmuştur. Taç Kapı: Hanın girişi tam bir sanat eseridir. Kesme taştan yapılmış gösterişli kemeri ve renkli taşlarla işlenmiş geometrik desenleri, ziyaretçilerini daha kapıda büyüler.

Avludaki Mücevher: Şadırvanlı Mescid

Koza Hanı’nı diğer pek çok han yapısından ayıran en önemli özellik, avlusunun tam ortasında yükselen müstakil mesciddir. Selçuklu kervansaray geleneğini sürdüren bu sekizgen yapı, mermer pâyeler üzerine oturur. Mescidin en etkileyici yanı ise alt kısmında yer alan şadırvanlı havuzdur. Suyun huzur veren sesi, ticaretin hareketli atmosferinde tüccarlara bir nebze olsun dinginlik sağlamıştır.

Tarihin Tanığı Restorasyonlar

Han, zamanın yıpratıcı etkisinden kurtulmak için birçok kez tamir görmüştür. 1671 ve 1785 yıllarındaki büyük onarımlarda kubbeleri kaldırılıp kiremitle örtülse de, 1950’li yıllarda yapılan geniş çaplı restorasyonla aslına uygun şekilde ihya edilmiştir. Bugün gördüğümüz o etkileyici kubbeler ve revaklar, aslına sadık kalınarak yeniden ayağa kaldırılan bölümlerdir.

Biliyor muydunuz? Ünlü seyyah Evliya Çelebi, 1640 yılındaki ziyaretinde buranın Azerbaycan ve İran’dan gelen tüccarlarla dolup taştığını, ipek gümrüğünün merkezinin de burada olduğunu anlatır.

Bugün Koza Han’da Ne Yapılır?

Günümüzde modern mağazalara ve ipekçilere ev sahipliği yapan Koza Han, Bursa’nın turizm elçisi konumundadır. Avlusundaki asırlık çınarların gölgesinde bir Türk kahvesi içmek, Bursa’nın o kadim ticaret ruhunu hissetmek için en doğru adrestir.

Koza Han'ı gördüyseniz izlenimlerinizi yorumlarda okuyucularla paylaşıp destek olabilirsiniz.

Haberin videosu