Tarih: 2026-01-19 / Görüntülenme: 241

Trabzon’un "Kent Balkonu" Hukuk Çıkmazında

Karadeniz'e hakim konumu, yüzyıllara uzanan tarihi ve kentin belleğindeki yeriyle Trabzon'un en özel alanlarından biri olan Güzelhisar Kalesi ve çevresi, bugün çok başlı hukuki süreçlerin gölgesinde geleceğini arıyor. Tarih boyunca kentin en stratejik ve simgesel noktalarından biri olan ve yaklaşık bin 300 dönümlük alanı kapsayan bölge, bugün işlevsiz bir görünüm sergiliyor.

1960 Darbesinden Bugüne: Atıl Kalan Bir Miras

Trabzon'un limana hakim yamaçlarında, Karadeniz'e karşı kenti seyreden Güzelhisar Kalesi ve çevresi, doğal dokusu ve tarihsel birikimiyle kentin en dikkat çekici alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü, hazine ve farklı kurumlar arasında devam eden davalar, kamuoyunda "kent balkonu" olarak nitelendirilen alanın geleceğini belirsizliğe sürüklerken, bölgenin kamusal kullanımı da yıllardır mümkün olamadı. Ganita mevkiinde yer alan ve halen askeri bölge statüsünde bulunan alan, geçmişte Trabzon Belediyesi mülkiyetindeyken 1960 darbesinin ardından orduya devredildi. Alanın büyük bölümü bugün askeri personel otoparkı olarak kullanılırken, şehir merkezindeki bu hazine "atıl bir miras" olarak bekleyişini sürdürüyor.

Saray Bahçesinde İdam ve "Lanetli Alan" Efsanesi

Güzelhisar Kalesi'nin bulunduğu alan, Trabzon İmparatorluğu döneminde Venedik ve Cenevizlilerin imtiyaz alanları arasında yer aldı. Osmanlı döneminde ise Trabzon Valisi Üçüncüzade Ömer Paşa burada bir saray inşa ettirdi. Ancak Osmanlı yapı geleneğine aykırı bulunan bu görkemli yapı, merkezi yönetimin tepkisini çekti.  Ömer Paşa, bizzat yaptırdığı sarayın bahçesinde idam edildi. Bu trajik olayın ardından halk arasında "lanetli" olduğu gerekçesiyle uzun yıllar boş kalan alan, Rus saldırıları döneminde askeri tabyalara ev sahipliği yaptı.

Tarihi Arazide Hak Arayışı: Üçüncüoğlu Ailesi Devrede

Bölgeyle ilgili davalar yalnızca kamu kurumlarıyla sınırlı değil. Üçüncüzade Ömer Paşa'nın torunları, söz konusu arazinin aile mirası olduğu iddiasıyla hukuk mücadelesi başlattı. Tapu kaydının Üçüncüoğlu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği adına yapılması talebiyle açılan bu dava; Vakıflar ve Hazine arasındaki mülkiyet tartışmalarıyla birleşince, kalenin geleceği tam bir kördüğüme dönüştü.

"Burası Trabzon’un İsmini Aldığı Yer": Ortahisar'dan Çağrı

Ortahisar Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi mimar Ufuk Hoş, kalenin tarihsel önemine dikkat çekerek buranın yeniden "temaşa alanı" olması gerektiğini vurguladı. Hoş, "Tarih boyunca halkın piknik yaptığı, tenis kortlarının olduğu bu bölge şu an kullanılamıyor. Burası bir denizcilik müzesi, açık hava etkinlik alanı veya yemyeşil bir kent parkı olarak değerlendirilmeli. Mevcut durum askeriye için de bir külfet," diyerek alanın kamusal kullanıma açılmasının önemine değindi.

Çözüm Önerisi: Mülkiyet Kimde Olursa Olsun Halkın Olsun

Mülkiyet tartışmalarının kentin kültürel mirasına zarar vermemesi gerektiğini belirten Ufuk Hoş, alanın tescilli yapısı nedeniyle zaten yeni bir yapılaşmaya kapalı olduğunu hatırlattı. Hoş, "İster belediye, ister vakıflar, ister aile kazansın; bu alan mutlaka kent kültürüne kazandırılmalı. Kimin mülkiyetinde kalırsa kalsın, kullanım hakkı Trabzon halkına verilmelidir," diyerek yetkililere iş birliği çağrısında bulundu.

Haberin Videosu