Tarih: 2026-02-10 / Görüntülenme: 189

Trabzon’un kadim sokaklarında yürürken, ayaklarınızın birkaç metre altında 2000 yıllık bir ticaret limanının yattığını hayal edebilir miydiniz? 2020 yılında kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan Pazarkapı Kadınlar Hali’nin altından, şehrin tarihini yeniden yazdıracak muazzam bir keşif çıktı: Antik Kuzgundere Limanı.

2000 Yıllık Bir Zaman Yolculuğu

Arkeolog Vedat Keleş ve Koruma Uzmanı Yaşar Selçuk Şener rehberliğinde yürütülen kazılar, Trabzon’un sadece bir deniz şehri değil, aynı zamanda nehirler üzerinden dünyaya açılan stratejik bir ticaret merkezi olduğunu kanıtladı.

M.Ö. 1. yüzyıla kadar uzanan bu rıhtım yapısı, tam dört farklı imparatorluğun (Roma, Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet) ayak izlerini taşıyor. Yaklaşık 135 metre uzunluğunda ve 2 metre kalınlığındaki devasa rıhtım duvarı, Karadeniz’in hırçın sularından süzülüp gelen gemilerin, şehrin içlerine kadar nasıl sokulduğunu gözler önüne seriyor.

Dünyada Sadece Üç Tane Var!

Bu keşfi eşsiz kılan en önemli detay, yapının bir "Dere Limanı" olması. Dünyada benzeri sadece iki noktada daha bulunan bu nadir yapı, Trabzon’un antik dönemdeki ticari zekasını da ortaya koyuyor. Kazılar sırasında 8 metre derinliğe inildiğinde ulaşılan bulgular, tarihin tozlu sayfalarını somut verilerle dolduruyor:

Kırım’dan Gelen Kandiller: Kazılarda bulunan Kırım yapımı bir kandil, Trabzon’un antik çağda kuzey komşularıyla olan güçlü ticari bağlarını belgeliyor.

Gizemli Kapılar ve Depolar: Rıhtım üzerinde bulunan biri kemerli iki büyük kapı, muhtemelen gemilerden indirilen malların şehre giriş noktasıydı. Duvara dik olarak inşa edilmiş kalıntılar ise dönemin dükkanlarına ve depolama alanlarına işaret ediyor.

Bizans'ın İzleri: Toprak altından çıkarılan çanak ve çömlek parçaları, limanın yüzyıllar boyunca hiç durmadan çalıştığını kanıtlıyor.

Geçmişin Yaraları Modern Tekniklerle Sarılıyor

Tarihi duvar, yıllar içinde dökülen betonlar ve modern müdahaleler nedeniyle ciddi zarar görmüştü. Şimdi ise restorasyon ekibi, adeta bir cerrah titizliğiyle çalışıyor:

Arındırma: Yapıya zarar veren çimento katmanları tek tek sökülüyor.

Güçlendirme: Duvarın içindeki boşluklar, geleneksel dokuya uygun hidrolik kireç esaslı enjeksiyon ile dolduruluyor.

Capping (Koruma): Duvarın üst kısmı, yağmur ve kirden korunması için özel bir yöntemle kapatılarak geleceğe miras bırakılıyor.

Sonuç: Tarih Yeniden Canlanıyor

Pazarkapı’da devam eden bu çalışmalar, Trabzon’un ticari geçmişinin Milat’tan öncesine dayandığını artık bir ihtimal değil, somut bir gerçek olarak karşımıza çıkarıyor. Bir zamanlar gemilerin yanaştığı, tüccarların pazarlık ettiği bu rıhtım, çok yakında şehrin en önemli kültürel duraklarından biri olmaya aday.

Bunu biliyor muydunuz?

Kuzgundere Limanı, Trabzon’un sadece deniz kenarında bir şehir olmadığını, suyun gücünü kullanarak şehrin içine kadar uzanan sofistike bir lojistik ağa sahip olduğunu kanıtlayan en büyük kanıttır.

Bu keşif hakkında ne düşünüyorsunuz? Trabzon'un yer altında daha neler saklı olabilir?
Haberin videosu