Elazığ’da bir çiftçinin tarlasına fidan dikerken tesadüfen bulduğu mozaik, bölgede yürütülen arkeolojik kazıların kapsamını değiştirdi. 84 metrekarelik dev mozaiğin ardından gerçekleştirilen çalışmalarla Salkaya’nın Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine uzanan kapsamlı bir villa yerleşimi olduğu ortaya çıkarıldı.
Fidan dikimi sırasında bulunan mozaik kazıların başlangıcı oldu
Elazığ merkeze bağlı Salkaya Köyü’nde bir çiftçinin tarlasına fidan diktiği sırada mozaik kalıntısına rastlaması, bölgedeki arkeolojik araştırmaların başlangıcı oldu. Çiftçinin durumu Elazığ Müze Müdürlüğü’ne bildirmesinin ardından ekipler tarafından 2023 yılında kurtarma kazısı başlatıldı.
Yürütülen çalışmalar sonucunda 84 metrekarelik mozaik alanı 2024 yılında tamamen gün yüzüne çıkarıldı. Mozaiğin ortaya çıkarılmasıyla birlikte bölgenin arkeolojik açıdan taşıdığı önem daha da belirgin hale gelirken, 2024 yılı sonunda alan kurtarma kazısı statüsünden çıkarıldı ve 2025 yılında resmi müze kazısına dönüştürüldü.
Salkaya’nın bir Roma villa alanı olduğu belirlendi
Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü koordinasyonunda, Elazığ Müzesi başkanlığında ve Salkaya Kazısı Bilimsel Danışmanı Doç. Dr. Mehmet Kayhan Murat’ın danışmanlığında sürdürülen kazılar, alanın yalnızca tek bir mozaikten ibaret olmadığını ortaya koydu.
Arkeolojik çalışmalar sonucunda bölgenin “Salkaya Roma Villa Alanı” olarak nitelendirilebilecek geniş bir yerleşim alanı olduğu tespit edildi. Kazılarda Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine tarihlenen villa yapısının yanı sıra hamam, tahıl deposu ve kilise ya da şapel kalıntıları ortaya çıkarıldı.
Kilisenin yanında çocuk mezarı bulundu
Salkaya’daki kazıların en dikkat çekici buluntularından biri de kilise yakınında ortaya çıkarılan çocuk mezarı oldu. Kilise ile aynı döneme ait olduğu değerlendirilen mezar, bölgede yaşamış toplulukların sosyal ve dini hayatına ilişkin yeni bilgiler sunması bakımından önem taşıyor.
Kilisede devam eden kazılarla birlikte yerleşimin kullanım alanları ve dönemsel özellikleri daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılmaya çalışılıyor. Bilimsel değerlendirmeler, Salkaya’nın Geç Roma, Erken Bizans ve Hristiyanlığın ilk yayılış yıllarına ilişkin önemli veriler barındırdığını gösteriyor.
“Burası tek başına bir parça değil, villaların yer aldığı bir yerleşim alanı”
Kazı alanında incelemelerde bulunan Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, çalışmaların her geçen gün daha heyecan verici sonuçlar ortaya çıkardığını belirtti. Hatipoğlu, ilk olarak 84 metrekare genişliğinde ve Türkiye’nin önemli mozaik alanlarından biri olarak değerlendirilen yapının bulunduğunu, devam eden kazılarda ise tahıl deposu, hamam, kilise ve aynı döneme ait çocuk mezarının gün yüzüne çıkarıldığını ifade etti.
Bilimsel çalışmaların alanın Geç Roma ve Erken Bizans dönemleri ile Hristiyanlığın ilk yayılış yıllarına ışık tuttuğunu belirten Hatipoğlu, Salkaya’nın tekil bir yapıdan ibaret olmadığını vurguladı. Hatipoğlu, yapıların bir maden tüccarına, bölgesel bir beye veya komutana ait olabileceğinin değerlendirildiğini söyledi.
Salkaya’nın turizme kazandırılması hedefleniyor
Elazığ Valiliği ve ilgili kurumlar, arkeolojik alanın ziyaret edilebilir hale getirilmesi için altyapı çalışmalarını da sürdürüyor. Bölgeye ulaşımın kolaylaştırılması ve ziyaretçilerin kazı alanını görebilmesi amacıyla yol ve altyapı yatırımlarının devam ettiği belirtildi.
Vali Hatipoğlu, Elazığ İl Özel İdaresi olarak kentte yürütülen dört ayrı arkeolojik kazıya destek vermeyi sürdüreceklerini belirterek, Salkaya’daki çalışmalar derinleştikçe yeni bulguların ortaya çıkmasının beklendiğini ifade etti.
Salkaya Roma Villa Alanı’nda sürdürülen kazıların, Elazığ’ın Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine ilişkin tarihsel ve arkeolojik bilgi birikimine önemli katkılar sağlaması ve alanın kentin kültür turizmine kazandırılması hedefleniyor.
Yorumlar (0)