Tarih: 2026-02-15 / Görüntülenme: 12

Orta Asya’dan Anadolu’ya: Yenifakılı’da Yaşayan Kırgız Deri İşlemeciliği Mirası

Yozgat’ın Yenifakılı ilçesi, Orta Asya’nın kadim geleneklerinden birine ev sahipliği yapıyor. Bölgede yaşamını sürdüren Kırgız Türkleri, binlerce yıllık ata mesleği olan deri işlemeciliğini tüm zorluklara rağmen yaşatmaya çalışıyor. Göçebe yaşam tarzının bir simgesi olan bu el sanatı, sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda Türk kültürünün dayanıklılığını ve estetiğini yansıtan yaşayan bir tarih mirası olarak kabul ediliyor.

Göçebe Kültürünün Ayrılmaz Parçası: Deri Sanatı

Kırgız kültüründe deri ürünler, dayanıklılığı ve zorlu hava şartlarına karşı sağladığı koruma nedeniyle hayati bir öneme sahiptir. Geleneksel yöntemlerle üretilen mest, çizme, kemer, kalpak ve kırbaç gibi ürünler, hem günlük yaşamın hem de kültürel kimliğin bir parçasıdır. Özellikle el emeğiyle hazırlanan bu ürünler, Orta Asya’nın bozkır kültürünü Anadolu’nun kalbinde temsil etmeye devam ediyor.

Son Ustalar ve Yok Olma Tehlikesi Altındaki Zanaat

Mesleğin son temsilcilerinden olan 70 yaşındaki Boncun Işık, el sanatının sabır gerektirdiğini vurgulayarak önemli açıklamalarda bulundu. Kayınbabasından devraldığı bu mirası sürdüren Işık, bir mestin yapımının yaklaşık dört gün sürdüğünü belirtiyor. Ancak usta, yeni çırakların yetişmemesi ve gençlerin bu zahmetli işe ilgi göstermemesi nedeniyle bu eşsiz zanaatın birkaç yıl içinde tamamen yok olmasından endişe duyuyor.

Mehmetçik’ten Anadolu’nun Dört Bir Yanına Uzanan El Emeği

Bir diğer tecrübeli usta Mehdi Ömer ise 27 yıldır deri işleyerek Türkiye’nin dört bir yanına kültürel miras taşıyor. İstanbul, Konya ve Kayseri gibi illerden yoğun talep aldığını belirten Ömer, özellikle Türk askerleri ve komutanlar için özel çizmeler ürettiğini ifade ediyor. 50’ye yakın deri türünü işleyen usta, el yapımı montlardan kalpaklara kadar geniş bir yelpazede üretim yaparak ata yadigarı sanatı geleceğe taşımak için mücadele veriyor.

Kültürel Mirasın Korunması İçin Sabır ve Emek Şart

Yenifakılı’daki Kırgız ustaların ortak çağrısı, bu kültürel değerin sadece hatıralarda kalmaması yönünde. Tamamen el işçiliğiyle ve büyük bir sabırla icra edilen deri işlemeciliği, desteklenmediği ve yeni nesillere aktarılmadığı takdirde tarih sahnesinden çekilme riskiyle karşı karşıya. Bu sanatın yaşaması, Anadolu’nun kültürel zenginliğinin korunması adına büyük bir önem taşıyor.

haberin videosu