Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde bulunan ve yaklaşık 3 bin yıllık geçmişiyle Anadolu’nun en etkileyici arkeolojik alanlarından biri olan Zerzevan Kalesi, yalnızca tarihi buluntularıyla değil, gençlerin hayallerine ilham veren hikâyeleriyle de dikkat çekiyor.
Kalenin kazı çalışmalarında görev alan Helin ve Havin Alan kardeşler, haftanın üç günü tarihin izlerini ortaya çıkarırken, kalan dört günü üniversite sınavına hazırlanarak arkeoloji ve tarih bölümlerini kazanmayı hedefliyor.
Tarihin İçinde Çalışıyor, Geleceklerini Şekillendiriyorlar
Çınar Kaymakamlığı tarafından hazırlanan ve İŞKUR’un İşgücü Uyum Programı kapsamında yürütülen proje sayesinde, Demirölçek ve Aşağıkonak mahallelerinden 35 kadın, altı ay boyunca Zerzevan Kalesi’ndeki kazılarda görev alıyor.
Kadınlar, uzman arkeologlardan aldıkları eğitim sonrası haftanın üç günü kazı ekibine destek veriyor. Bu sayede hem aile bütçelerine katkıda bulunuyor hem de tarihle birebir temas kuruyor.
Projeye dahil olan Helin ve Havin Alan kardeşler için bu deneyim, yalnızca bir iş fırsatı değil; aynı zamanda gelecek hedeflerini şekillendiren bir dönüm noktası oldu.
![]()
“Burada Tarihe Dokunuyoruz”
21 yaşındaki Helin Alan, çocukluğundan beri karşılarında duran Zerzevan Kalesi’nin önemini kazı çalışmalarına katıldıktan sonra daha iyi anladığını söylüyor.
“Damda, balkonda her zaman kaleyi görüyorduk. Daha önce ziyaret ediyorduk ama burada çalışacağımız hiç aklımıza gelmezdi. Eğitim aldık; toprağa, eserlere ve fırçaya nasıl yaklaşmamız gerektiğini öğrendik. Artık haftanın üç günü burada tarihe dokunuyoruz.”
Helin Alan, kalan günlerde kardeşiyle birlikte üniversite sınavına hazırlandığını belirterek hedefinin tarih ya da arkeoloji bölümünü kazanmak olduğunu ifade ediyor.
“İtalya’dan Gelenleri Görünce Merak Ettim”
Helin Alan, Zerzevan Kalesi’ne dünyanın farklı ülkelerinden ziyaretçilerin gelmesinin kendisinde büyük bir merak uyandırdığını anlatıyor:
“İnsanlar İtalya’dan, Roma’dan geliyordu. ‘Burada bu kadar değerli olan şey ne?’ diye düşünüyordum. Kazılarda çalışmaya başlayınca, Roma döneminden kalma eserlerin ne kadar önemli olduğunu anladım. Kendi köyümdeki tarihi kucaklamak benim için büyük bir gurur.”
![]()
Arkeoloji Hayali Kazı Alanında Güçlendi
19 yaşındaki Havin Alan da üniversite sınavına hazırlandığını ve arkeoloji bölümünde eğitim almak istediğini belirtiyor.
“Arkeolojiye ilgim vardı. Burada çalışmaya başladıktan sonra bu ilgim daha da arttı. Haftanın üç günü kazıda çalışıyor, kalan zamanlarda sınava hazırlanıyorum.”
Prof. Dr. Aytaç Coşkun: “35 Kadın Tarihe Işık Tutuyor”
Zerzevan Kalesi Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, kazıların 2014 yılından bu yana yıl boyunca aralıksız sürdüğünü belirtti.
Bu yıl ilk kez İŞKUR ve Çınar Kaymakamlığı iş birliğiyle 35 kadının kazılara dahil edildiğini söyleyen Coşkun, projenin hem kadın istihdamı hem de kültürel mirasın korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
“35 kadın tarihe ışık tutuyor. Kazılara katkı sunmaları, tarihi aydınlatmaları ve aynı zamanda aile ekonomilerine destek olmaları çok değerli.”
Zerzevan Kalesi’nin Tarihi Önemi
Çınar ilçesine 13 kilometre uzaklıkta, 124 metre yüksekliğindeki kayalık bir tepede yer alan Zerzevan Kalesi, Roma döneminin önemli askeri yerleşimlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Kazılarda bugüne kadar 1.200 metre uzunluğundaki surlar, 21 metre yüksekliğinde savunma kulesi, kilise, yönetim binası, tahıl ve silah depoları, kaya mezarları, su sarnıçları, yer altı kilisesi, 400 kişilik sığınak ve dünyada bilinen son Mithras Tapınağı gün yüzüne çıkarıldı.
UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne 2020 yılında dahil edilen Zerzevan Kalesi, hem bilimsel araştırmalar hem de kültür turizmi açısından Türkiye’nin en dikkat çekici antik alanlarından biri olmayı sürdürüyor.
![]()
Tarihin Ortasında Kurulan Gelecek Hayalleri
Zerzevan Kalesi’nde çalışan Helin ve Havin kardeşlerin hikâyesi, tarihin yalnızca geçmişi anlatmadığını; aynı zamanda gençlerin geleceğine de yön verebildiğini gösteriyor.
Binlerce yıllık taşların arasında çalışan iki kardeş, bugün geçmişin izlerini ortaya çıkarırken, yarın aynı mirası bilim insanı olarak korumayı hayal ediyor.
![]()
Yorumlar (0)