Bir Kültürel Miras Diplomasisi Başarısı
Gaziantep’in ve dünya arkeoloji literatürünün en ikonik eserlerinden biri olan "Çingene Kızı" mozaiğinde eksik parçalar tamamlanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın titiz diplomatik ve bilimsel takibi sonucunda, ABD’de olduğu tespit edilen 13. panel ait olduğu topraklara geri getirildi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla tarih meraklılarına müjdeyi verdi. 2018 yılında Bowling Green Devlet Üniversitesi’nden iadesi sağlanan 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun 13. parçası da artık Türkiye envanterinde.
Bakan Ersoy, sürecin başarısını şu sözlerle özetledi:
"Kültür varlıklarımızın izini dünyanın neresinde olursa olsun sürmeye, medeniyet mirasımıza sahip çıkmaya devam edeceğiz. Bu süreçte emeği geçen tüm bilim insanlarımıza ve diplomatik birimlerimize teşekkür ediyorum."
Müzayede Evinden Zeugma’ya: İz Sürme Süreci
Sürecin fitili, Grenoble Alpes Üniversitesi’nden Dr. Djamila Fellague’un bir çevrim içi müzayedede gördüğü eserin Zeugma kökenli olabileceğine dair şüphesiyle ateşlendi. Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay aracılığıyla Bakanlığa iletilen bu bilgi, geniş çaplı bir inceleme başlattı.
Bakanlık uzmanlarının teknik incelemeleri şunları doğruladı:
Tessera Uyumu: Taşların renk ve yapı analizi büyük mozaikle birebir örtüşüyor.
Bordür Düzeni: Geometrik desenler "Çingene Kızı" kompozisyonunun devamı niteliğinde.
Kriminolojik Kanıtlar: Panel üzerindeki kesme ve sökülme izleri, antik kentteki kaçak kazı verileriyle eşleşiyor.
Hukuki Zafer: İkili Anlaşmaların Gücü
Türkiye, ABD ile var olan ikili kültür varlığı anlaşmalarına atıfta bulunarak Amerikan İç Güvenlik Birimi (HSI) üzerinden esere el konulmasını talep etti. Daha önce iade edilen 12 parçanın yarattığı hukuki emsal, bu 13. parçanın iade sürecini hızlandırdı. En dikkat çekici detay ise, bu operasyonun kamu kaynağı harcanmadan tamamen uluslararası iş birliği ve gönüllü lojistik destekle (Turkish Cargo) gerçekleştirilmiş olması.
Sırada Ne Var?
1998 yılında Nizip’te yürütülen kurtarma kazılarında bulunan ve Dionysos kültü ile ilişkilendirilen yaklaşık $9,25 \times 13,50$ metre boyutlarındaki devasa mozaiğin bu yeni parçası, şu an Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde muhafaza ediliyor.
Gerekli bilimsel konservasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından panel, Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi’ne nakledilecek ve yıllar sonra ana gövdesiyle yeniden birleşecek.
Yorumlar (0)