Osmanlı medeniyetinin suyla kurduğu estetik ve vakıf bağını simgeleyen "çeşme kültürü", İstanbul'un kalbi Fatih'te yeniden ihya ediliyor. Şehrin dört bir yanındaki ecdad yadigarı yapıları koruma altına alan Fatih Belediyesi, tarihi Şehremini Mahallesi’nde yer alan yaklaşık üç asırlık Emine Sultan Çeşmesi’ni kapsamlı bir restorasyon çalışmasıyla ihya ederek yeniden suyla buluşturdu.
Osmanlı Çeşme Medeniyetinin Yaşayan Tanığı
İslam medeniyetinin "Her şeyi sudan canlı kıldık" düsturunu mimari bir zarafete dönüştüren Osmanlılar için çeşmeler, sadece su ihtiyacının karşılandığı noktalar değil; mahalle kültürünün, sosyal hayatın ve estetiğin merkezidir. Sadaka-i cariye (kesintisiz hayır) geleneğinin en güzel örneklerinden biri olan bu çeşme medeniyeti, her bir taşa işlenen hat yazıları ve sanatsal detaylarla sokağı bir sanat galerisine dönüştürür.
Bu eşsiz medeniyetin Fatih’teki en zarif örneklerinden biri de Şehremini Mahallesi’ndeki Küçük Saray Meydanı’nda arz-ı endam eden Emine Sultan Çeşmesi. Sultan II. Mustafa’nın kızı ve III. Ahmed’in yeğeni olan Emine Sultan tarafından 1736-1737 yıllarında inşa ettirilen bu tarihi yapı, hazneli ve dikdörtgen planlı mimarisiyle dikkat çekiyor. Kaba yonu taş örgülü gövdeye sahip çeşmenin ön yüzü kesme taş, ayna taşı ve kurnası ise mermer işçiliğinin asaletini taşıyor.
Üzerinde iki adet kitbe barındıran yapının ayna taşında, dönemin ünlü Hattat Remzi'nin imzasını taşıyan üç beyitlik inşa kitabesi yer alırken, hemen yanında 1764-1765 yıllarına ait bir tamir kitabesi bulunuyor.
Başkan Ergün Turan: "131 Tarihi Çeşmeyi Günümüze Kazandırdık"
Fatih genelinde yürütülen kültürel miras seferberliğine dikkat çeken Fatih Belediye Başkanı Ergün Turan, ilçenin tarihi kimliğini koruma konusundaki kararlılıklarını vurguladı. Bugüne kadar çok sayıda eseri ayağa kaldırdıklarını belirten Turan, şu açıklamada bulundu:
"131 tarihi çeşmeyi restore ederek günümüze kazandırdık. Sultan II. Mustafa’nın kızı Emine Sultan tarafından 1736-37 yılında inşa ettirilen Emine Sultan Çeşmesi de Fatih'imizin mücevherlerinden. Beşik çatılı örtüsü alaturka kiremitle kaplayarak yeniledik. Taş ve tuğla malzeme onarımı; temizlik ve derz çalışmaları yaptık. Çevre düzenlemesinin ardından suyuna kavuşturuldu. Banisinin ruhu şâd olsun."
Aslına Uygun Titiz Çalışma
Fatih Belediyesi Kültür Varlıkları Koruma Müdürlüğü ekiplerince yürütülen restorasyon sürecinde, zamana yenik düşen yapının beşik çatılı örtüsü alaturka kiremitlerle kaplanarak tamamen yenilendi. Taş ve tuğla malzemelerinde lokal onarımlar yapılırken, yüzey temizliği ve derz çalışmalarıyla çeşmenin özgün dokusu ön plana çıkarıldı. Yapılan çevre düzenleme çalışmalarının ardından musluklarından yeniden su akmaya başlayan Emine Sultan Çeşmesi, hem asırlık tarihini hem de banisinin adını geleceğe taşımaya devam edecek.
Yorumlar (0)