Osmanlı Donanmasına Gemiler Yapan Kurucaşile’de Tekne Karadan Yürütüldü
Bartın’ın Kurucaşile ilçesinde, Osmanlı Devleti döneminde donanma için savaş gemileri üreten asırlık tekne yapım geleneği bugün de yaşatılıyor. Ancak ilçedeki tekne imalathanelerinin denizden uzak bir noktaya taşınması, büyük teknelerin denize ulaştırılmasını adeta bir mühendislik operasyonuna dönüştürüyor.
Kurucaşile’de yaklaşık 3 bin yıldır sürdürülen tekne üretim geleneğinin son örneklerinden biri olan 11 metrelik ahşap balıkçı teknesi, yapımının tamamlanmasının ardından denize ulaştırılmak üzere karadan taşındı. Dağlar, tepeler, dar ve virajlı yollar aşılarak gerçekleştirilen yaklaşık 2 kilometrelik yolculuk 3 saat sürdü.
Osmanlı Donanmasına Tekne Üreten İlçede Tarihî Gelenek Sürüyor
Kurucaşile, geçmişi yaklaşık 3 bin yıl öncesine uzanan ahşap tekne yapım geleneğiyle biliniyor. İlçede Osmanlı Devleti döneminde de donanma için savaş gemileri ve çeşitli deniz araçları inşa edildi. Kuşaktan kuşağa aktarılan tekne ustalığı, bugün ilçedeki ahşap tekne imalatçıları tarafından sürdürülüyor.
Ancak geçmişte deniz kıyısında bulunan tekne imalathaneleri, kıyı kenar çizgisine ilişkin düzenlemeler nedeniyle kıyıdan yaklaşık 200 metre içerideki bölgelere taşındı. Denizden uzak ve dağlık alanda kalan atölyeler, özellikle büyük teknelerin denize indirilmesini ciddi bir sorun haline getirdi.
11 Metrelik Tekne 3 Saatte Limana Ulaştırıldı
Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos beldesinde balıkçılık yapan Osman Akgün tarafından yaklaşık 4 ay önce sipariş edilen 11 metrelik tekne, 50 yıldır baba mesleğini sürdüren tekne ustası Hayri Soytürk tarafından tamamlandı.
Atölyede yapımı tamamlanan teknenin denize ulaştırılması için ilçe adeta seferber oldu. Tekne, vinç yardımıyla bir tırın dorsesine yüklenirken güzergâh üzerindeki yüksek gerilim hatları nedeniyle elektrikler kesildi. Polis ekipleri de yol boyunca güvenliği sağlamak ve trafiği düzenlemek amacıyla tıra eskortluk yaptı.
Dar ve virajlı yollardan geçirilen teknenin güzergâhındaki bazı ağaçların dalları budandı, park halindeki araçlar kaldırıldı. Enerji nakil kablolarına takılmaması için teknenin üzerinde bulunan görevliler sürekli kontrol yaptı. Festival nedeniyle güzergâh üzerinde kurulan bazı stantlar da kaldırılarak yol teknenin geçişine uygun hale getirildi.
Tekne Evlerin Önünden Geçti, Vatandaşlar Balkonlara Çıktı
Yaklaşık 2 kilometrelik yolun 3 saatte aşılması sırasında ortaya ilginç görüntüler çıktı. Evlerin ve apartmanların arasından geçen 11 metrelik tekneyi gören vatandaşlar, balkon ve pencerelere çıkarak yaşanan sıra dışı taşımayı izledi.
Bazı vatandaşlar cep telefonlarıyla görüntü alırken, meraklı sürücüler ve yayalar da teknenin peşinden limana kadar giderek denize indirilişine tanıklık etti.
“Ağaçların İçinden, Tarlalardan Limana İndik”
Tekne sahibi Osman Akgün, teknenin yapımından çok denize indirilmesinin kendilerini strese soktuğunu belirterek, “Elektrikler kesildi, polisler trafiği durdurdu, eskortluk yaptı. Tır geldi, vinç geldi. Dar alanlardan, ağaçların içinden, tarlalardan indik limana” dedi.
“Artık Büyük Boyutlarda Tekne Yapmayacağım”
Tekne ustası Hayri Soytürk ise denize indirme sürecindeki zorluklar nedeniyle büyük teknelere yönelik siparişleri artık kabul etmeyeceğini söyledi.
Soytürk, geçmişte deniz kenarında tekne ürettiklerini belirterek, kıyı kenar çizgisi nedeniyle atölyelerin dağlık bölgeye taşındığını ifade etti. Enerji nakil hatlarının ve dar yolların en büyük sorunlardan biri olduğunu belirten Soytürk, “Biz Osmanlı’ya donanma yapan bir ilçeyiz. O dönemlerde, babalarımızın, dedelerimizin döneminde hep deniz kenarında tekne üretiliyordu. Bugün ise dağın tepesindeyiz” ifadelerini kullandı.
“Osmanlı Donanmasına Çekme Yapan Bir İlçeyiz”
Kurucaşile Belediye Başkanı Uğur Güneş de ilçenin tarihî tekne yapım geleneğine dikkat çekerek, kıyı kenar çizgisi nedeniyle tersanelerin denizden uzaklaştırıldığını söyledi.
Kurucaşile’nin Osmanlı donanmasına tekne ve gemi üreten önemli merkezlerden biri olduğunu vurgulayan Güneş, geleneksel ahşap tekne yapım sanatının ilçenin kimliğinin önemli bir parçası olduğunu belirtti.
Güneş, tersanelerin denizden yaklaşık 200 metre içerideki dağlık alana taşındığını belirterek, büyük teknelerin denize ulaştırılması sırasında yaşanan zorlukların artık son bulmasını istedi. Elektrik hatlarının yer altına alınması çağrısında bulunan Güneş, “Karadan gemileri yürütüyoruz” sözleriyle yaşanan güçlüğü özetledi.
Tekne Denize İndirilince İlçede Hayat Normale Döndü
Yaklaşık 3 saatlik zorlu yolculuğun ardından Kurucaşile Limanı’na ulaştırılan 11 metrelik tekne, başarılı bir operasyonla denize indirildi. Teknenin suya kavuşması, çevrede toplanan vatandaşların alkışlarıyla karşılandı.
Teknenin geçişi sırasında kapatılan yol yeniden trafiğe açılırken, denize indirme işlemi nedeniyle kesilen elektrik de yeniden verildi. Tekne sahibi Osman Akgün ise kendisine yardımcı olanlara teşekkür etmek amacıyla alanda lokum dağıttı.
Binlerce yıllık ahşap tekne yapım geleneğini sürdüren Kurucaşile’de yaşanan bu olay, Osmanlı döneminde denizcilik ve gemi inşasıyla öne çıkan ilçenin bugün karşı karşıya kaldığı ilginç çelişkiyi de gözler önüne serdi: Deniz kenarında gemiler yapan Kurucaşile, bugün yaptığı tekneleri denize ulaştırabilmek için karadan yürütmek zorunda kalıyor.
Yorumlar (0)