Tarihi Gediz Köprüsü Yeniden Hayat Buldu: Cumhuriyet Mirası Geleceğe Taşınıyor
İzmir'in Menemen ilçesinde yaklaşık bir asırdır bölgenin sosyal, ekonomik ve kültürel hayatına tanıklık eden Tarihi Gediz (Buruncuk) Köprüsü, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden hizmete açıldı. Erken Cumhuriyet döneminin önemli ulaşım yapılarından biri olan köprü, aslına uygun biçimde gerçekleştirilen restorasyon ve güçlendirme çalışmalarıyla gelecek nesillere aktarıldı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, İzmir programı kapsamında Menemen'de düzenlenen Tarihi Gediz (Buruncuk) Köprüsü açılış törenine katıldı. Törende konuşan Uraloğlu, tarihi yapıların yalnızca geçmişin izlerini taşıyan eserler olmadığını, aynı zamanda toplumların hafızasını geleceğe aktaran önemli kültür varlıkları olduğunu vurguladı.
Uraloğlu, "Kültürel değerlerine ve geçmişine sahip çıkmayan bir toplumun geleceğini sağlıklı inşa etmesi mümkün değildir. Bu topraklarda iz bırakan her dönem; ister antik çağ, ister Roma, ister Selçuklu, ister Osmanlı, ister Cumhuriyet dönemi olsun. Hepsi Anadolu'nun ortak mirasıdır" dedi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak yalnızca ulaşım altyapısı inşa etmediklerini belirten Uraloğlu, tarihi köprülerin restorasyonuyla Anadolu'nun geçmişine ait önemli eserleri de koruma altına aldıklarını ifade etti.
Tarihi köprülerin 532'si yeniden kültür mirasına kazandırıldı
Bakan Uraloğlu, bugüne kadar çok sayıda tarihi köprünün restore edilerek yeniden kullanıma kazandırıldığını belirterek, "Restorasyonlarını tamamlayarak kültür mirasımıza kazandırdığımız tarihi köprülerin sayısı 532'ye ulaştı. 48 tarihi köprünün de restorasyon çalışmalarına devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Tarihi Gediz Köprüsü'nün de bu çalışmaların önemli bir parçası olduğunu söyleyen Uraloğlu, köprünün hem teknik özellikleri hem de taşıdığı tarihi anlam bakımından önemli bir eser olduğunu dile getirdi.
Uraloğlu, daha önce Tarihi Sangarios Köprüsü'nün yanı sıra Tarihi Hıdırlık Köprüsü, Malabadi Köprüsü, Kızılin Köprüsü, Taşköprü, Osmancık Koyunbaba Köprüsü ve Diyarbakır Ongözlü Köprü gibi birçok tarihi yapının restore edildiğini kaydetti.
91 yıllık Cumhuriyet mirası yeniden ayağa kaldırıldı
Tarihi Gediz (Buruncuk) Köprüsü, 1933-1935 yılları arasında İzmir-Bergama eski devlet yolu üzerinde, bölgenin ulaşımını güçlendirmek amacıyla inşa edildi. 165,5 metre uzunluğa, 6,7 metre genişliğe ve 5 açıklığa sahip köprü, üstten betonarme kemer sistemiyle, diğer adıyla Bowstring sistemiyle yapıldı.
Tek yönlü taşıt trafiğine uygun olarak inşa edilen köprü, ana yol güzergâhının değişmesinin ardından Yanıkköy, Doğa ve Belen köylerine hizmet vermeyi sürdürdü. Yıllar içerisinde doğal etkenler, yoğun kullanım ve zamanın yıpratıcı etkileri nedeniyle hasar gören köprüde, özellikle donatılardaki korozyonun oluşturduğu sorunlar nedeniyle kapsamlı bir restorasyon ve güçlendirme çalışması gerçekleştirildi.
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda tarihi yapı aslına uygun biçimde ihya edilerek yeniden bölge halkının hizmetine sunuldu. Böylece Menemen'in tarihi dokusunun önemli parçalarından biri daha korunarak gelecek nesillere bırakılmış oldu.
"Beşli Köprü" olarak anılıyor
Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan, Gediz Köprüsü'nün ilçe açısından taşıdığı tarihi ve manevi değere dikkat çekti. Köprünün her bölümünde Menemen'in geçmişinden izler bulunduğunu belirten Pehlivan, yapının Cumhuriyet'in ilk yıllarında ilçeye kazandırılan önemli eserlerden biri olduğunu söyledi.
Pehlivan, 31 Temmuz 1935 tarihinde dönemin Bayındırlık Bakanı Ali Çetinkaya tarafından hizmete açılan köprünün, dönemin İzmir Valisi Kazım Dirik Paşa'nın gayretleriyle Gediz Nehri üzerine inşa edildiğini ifade etti.
Beş kemeri ve yaklaşık 162 metrelik uzunluğu nedeniyle halk arasında "Beşli Köprü" olarak anılan yapı, 91 yıl boyunca bölge halkının günlük yaşamında önemli bir ulaşım noktası oldu. Çiftçiler tarlalarına, üreticiler ürünlerini taşıdıkları noktalara, esnaf iş yerlerine, öğrenciler ise okullarına bu köprü üzerinden ulaştı.
Pehlivan, restorasyonun tamamlanmasıyla birlikte "emanete sahip çıkmanın" mutluluğunu yaşadıklarını belirterek, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen çalışmalarla Beşli Köprü'nün yeniden ayağa kaldırıldığını vurguladı.
Tarihi eserler toplumların hafızasını taşıyor
Önceki Dönem Gençlik ve Spor Bakanı ve AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Muharrem Kasapoğlu da Gediz Nehri'nin iki yakasını birbirine bağlayan tarihi köprünün yeniden ihya edilmesinin anlamlı olduğunu ifade etti.
İzmir Valisi Süleyman Elban ise son yıllarda ulaşım altyapısında büyük yatırımlar gerçekleştirilirken, tarihi özelliği bulunan ve toplumun hafızasında yer eden eserlerin de unutulmadığını söyledi. Elban, üzerinde bulunulan tarihi Beşli Köprü'nün bu hassasiyetle ihya edilen kıymetli eserlerden biri olduğunu belirtti.
İzmir'in ulaşım altyapısına 349 milyar liralık yatırım
Bakan Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak İzmir'in ulaşım ve iletişim altyapısını geliştirmeye yönelik yatırımların da sürdüğünü belirtti. Son 24 yılda İzmir'in ulaşım ve iletişim altyapısına yaklaşık 349 milyar lira yatırım yapıldığını ifade eden Uraloğlu, bölünmüş yol uzunluğunun 431 kilometreden bin kilometreye, bitümlü sıcak karışım kaplamalı yol uzunluğunun ise 366 kilometreden bin 17 kilometreye çıkarıldığını kaydetti.
İzmir Çevre Yolu'nun etaplar halinde tamamlandığını, Konak Tüneli'nin hizmete açıldığını ve İzmir-İstanbul Otoyolu'nun tamamlanmasıyla yaklaşık 8,5 saat süren yolculuk süresinin 3,5 saate indirildiğini belirten Uraloğlu, Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu'nun da hizmete sunulduğunu söyledi.
Geçmişten geleceğe uzanan bir kültür mirası
Tarihi Gediz Köprüsü'nün restorasyonuyla birlikte yalnızca bir ulaşım yapısının değil, bölgenin yaklaşık bir asırlık ortak hafızasının da korunması sağlandı. Cumhuriyet döneminin izlerini taşıyan köprü, bundan sonraki dönemde de Menemen'in sosyal, ekonomik ve kültürel hayatında yer almaya devam edecek.
Konuşmaların ardından dualar eşliğinde Tarihi Gediz (Buruncuk) Köprüsü'nün açılışı gerçekleştirildi. Törende Bakan Uraloğlu'na İzmir Valisi Süleyman Elban, AK Parti İzmir Milletvekilleri Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Mahmut Atilla Kaya ve Yaşar Kırkpınar, MHP Genel Sekreter Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Tamer Osmanağaoğlu, Karayolları Genel Müdürü Ahmet Gülşen ve Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan eşlik etti.
Yorumlar (0)