Osmanlı'nın Lojistik Gücü ve Sefer Düzeni
Osmanlı'nın giriştiği seferlerde ordunun yiyecek, giyecek, hayvan yemi ve teçhizatı için kendi kendine yeterli olması, kurduğu düzenin ne boyutlara ulaştığını göstermesi açısından önemlidir. Filibe'de sadrazamın 5.000 deveyi barındıran ahırlarındaki düzen Henry Blount'u hayrete düşürmüştü. Oysa bu gördüğü, binlerce çuval buğdayı, kumaş balyalarını, silahlarla yedek parçalarını, barutu ve gülleleri taşıyan muazzam bir kervanın sadece ufacık bir bölümüydü. Her üç deve için gereken yemi dördüncü bir deve taşırdı. Ordu mola verdiğinde 100.000 baş hayvanın civar tarlalarda otlaması, dönüş yolunu tam bir çöle çevirebilirdi. Ruslar 18. yüzyılda bu hataya düşmüşler ve dönüşte bu durumla karşılaşmışlardı. Planlama alışılmış yöntemlere göre yapılırdı. Yılların deneyimiyle kurulmuş bu düzen Viyana'ya, Eflâk'a, Erzurum'a ve Şam'a uzanan yollar boyunca mükemmel bir hizmet vermişti.
Osmanlılar karşılaştıkları acil durumlarla baş etmeyi bilmişlerdi.
I. Selim'den sonra tahta geçen oğlu Kanuni Sultan Süleyman filizlenmekte olan bir ayaklanmayı önlemek gayesiyle yeniçerilere yeni zaferler vaat etmiş ve 1521'de Belgrad'ın fethi için sefere çıkmıştı. Ordusunda 10.000 tahıl arabası ve cephane yüklü 3.000 deveden başka binlerce hayvan daha vardı. Şehir, kuşatmaya büyük bir dirençle karşı koymuş ve üç hafta sonra İstanbul'dan Tuna yoluyla 300 top getirilmişti. Seferlerin zaferle sonuçlanması her şeyden önce öngörüş sayesindeydi. Osmanlı İmparatorluğu'nun gücü, kurduğu bu değişmeyen düzenden kaynaklanıyordu. Sefere giderken çoğunlukla aynı güzergâhları izlemenin de katkısı büyüktü. Orduyla birlikte yol alan hayvan sürülerinin dayanıklı olması gerekirdi. Bu da asker için koyun ve keçi etinin lezzeti demekti ve üç yaşındaki koyunlar bulunabilen en iyi eti sağlıyordu. Top ve ağır yük taşıyan arabalara mandalar koşulurdu. Huysuz hayvanlar olmakla beraber orduda mandaların önemi büyüktü, dolayısıyla bakımlarına özen gösterilirdi.
Kaleler, Yollar ve Yüzer Köprüler
Ordu sefere çıkarken 500 kadar mimar ve mühendisi, duvarcı, madenci ve demirci ustasını beraberinde götürürdü. Ayrıca 250 kadar yaya askeri de aletleriyle birlikte işçilik hizmetleri için hazır bulunurdu. Bunlar köprülerin -daha çok yüzer köprüler- yapım ve onarım işleriyle uğraşırdı. Kuşatmalarda yıkılan kaleleri, bu kez ele geçirilen toprakların korunabilmesi için, yeniden inşa ederlerdi. Kiliseleri de camiye dönüştürmek onların görevleri arasındaydı. Ancak bu sade-ce basit bir marangozluk değildi. Sunakların mihraba, vaiz kürsülerinin minbere ustalıkla dönüştürülmesi gerekirdi. Ayrıca kiliselerin ahşap eşyalarından geçici minareler yapılırdı. Ferhad Paşa 16. yüz-yılda İran seferine giderken başmimarı Davud Ağa'nın emrinde 400 kadar marangoz ustasını da yanında götürünce İstanbul'da bir süre marangoz bulunamamasına sebep olmuştu.
https://kronikkitap.com/kitap/yeniceriler/
Yorumlar (0)