Çanakkale Deniz Zaferi’nin 111. yıl dönümünde, tarihin akışını değiştiren o meşhur sözlerin yankılandığı Hacıpaşa Çiftliği ve çevresindeki sırlar gün yüzüne çıkıyor. Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa’nın, devleşen itilaf donanmasının boğazdan geri çekilişini izlediği o stratejik nokta, Çanakkale ruhunu yeniden canlandırıyor.
Karargâh Neden Taşındı? Çimenlik Kalesi’nden Hacıpaşa Çiftliği’ne
Çanakkale Boğazı’nda 3 Kasım 1914’te başlayan ilk bombardımanlar, savunma hattının merkezini de değiştirdi. Çimenlik Kalesi’nde bulunan Müstahkem Mevki Komutanlığı karargâhı, açık hedef olması nedeniyle daha güvenli bir noktaya taşınma ihtiyacı duydu. 25 Şubat 1915’teki şiddetli bombardımanın ardından, komuta merkezi Hacıpaşa Çiftliği’ne nakledildi.
Doç. Dr. Barış Borlat’ın aktardığı bilgilere göre; 2 katlı ve 25 odalı bu çiftlik binası, 40 dönümlük arazisiyle savaşın en kritik kararlarının alındığı bir askeri üsse dönüştü.
Nusret’in Tarihi Hamlesi Burada Planlandı
Boğaz’ın kaderini belirleyen 7 Mart gecesi mayın dökme emri de bu karargâhta şekillendi. Mayın Grup Komutanı Nazmi Bey, 6 Mart günü Hacıpaşa Çiftliği’ne gelerek Cevat Paşa’dan son talimatlarını aldı. Bu görüşmeden bir gece sonra Nusret Mayın Gemisi, Karanlık Liman’a o meşhur 26 mayını bırakarak tarihin akışını değiştirecekti.
18 Mart Günü Komuta Kimdeydi?
Savaşın en sıcak günü olan 18 Mart sabahı Cevat Paşa, teknik bir ziyaret için Kirte bölgesinde Mustafa Kemal ile bir araya gelmişti. Bombardıman başladığında komuta zinciri Kurmay Başkanı Selahattin Adil Bey’e kaldı. Saat 14:00 sularında ilk düşman gemisinin batmaya başlamasıyla Cevat Paşa karargâha ulaştı.
O Meşhur Sözün Söylendiği An: "Geçemediler!"
Cevat Paşa, zaferin en kritik anlarını çiftliğin kuzey yamaçlarında özel olarak hazırlanan bir gözetleme mevkiinden takip etti. Basit bir sehpa, bir dürbün ve bir haberleşme hattından oluşan bu siperde, saatler 18:00’i gösterdiğinde İngiliz donanmasının çekilme kararı kesinleşti.
Cevat Paşa, mağrur donanmanın boğazın serin sularında ağır yaralar alarak uzaklaşmasını izlerken o tarihi notu düştü: “Gittiler, Geçemediler ve Geçemeyecekler!”
111 Yıl Sonra Aynı Bakış Açısı
Bugün, Çanakkale’nin bu stratejik noktası, 111 yıl önceki aynı açıyla ziyaretçilerini karşılıyor. Türk tarihinin en büyük savunma destanlarından birinin idare edildiği Hacıpaşa Çiftliği ve gözetleme noktası, "Çanakkale Geçilmez" sözünün sadece bir slogan değil, askeri bir deha ve sarsılmaz bir inancın ürünü olduğunu kanıtlıyor.
Yorumlar (0)