“Su gibi aziz ol”, “Su verenlerin çok olsun” diye dilimize yerleşen dualar vardır. Bu dualarda yer almak içinde ecdadımız suya, sebile, çeşmeye çok önem vererek şehirlerin birçok yerinde sebiller, çeşmeler yapmışlardır. Çocukluğum ve gençliğim Bursa’da geçti. Mahallemizde çeşme vardı. Şimdi kaçımızın mahallesinde çeşme var veya varsa suyu akıyor ?
Bursa’da abartısız tabiri caizse adım başı çeşme bulunur. Bu çeşmelerden bazıları da üç dört asırlık tarihi çeşmelerdir. Yolda susayıp avucumla içtiğim suyun tadını hâlâ özlemle anarım.
Süheyl Ünver ise bu konuya adeta işaret edercesine "Bana bir muadil şehir gösterin ki yalnız Fatih semtinde 800 çeşmesi olsun." der. İstanbul’da Fatih’te Bursa gibi Osmanlı kültürünün yoğun yaşandığı bir ilçe.
İstanbul denilince ilk akla tarihi yarımada yani Fatih gelir. Fatihte birçok tarihi eser bulunmakta bunların içerisinde hemen hemen her mahallede bulunan çeşmeler ise tarihin yaşayan şahitlerindendir. Bu şahitlerden bazıları zamanla yol yapımına kurban gitmiş, bazıları ise ilgisizlikten yıpranmış ve suyu kurumuştur.
Fatih Belediyesi’nin yaptığı ecdad yadigarı çeşmelerin restore edilip tekrar suya kavuşturması takdire şayan. Neredeyse iki hafta da bir çeşme restore edilip yıkılmaktan kurtuluyor ve suya kavuşuyor. Şu ana kadar 133 çeşme bu şekilde restore edilip suya kavuşturulmuş. Bu çeşmelerin bazıları üç dört asırlık. Düşünün o mahallede dört asır evvel o çeşmede su içildiğini bilerek su içiyorsunuz. Dedenizin çocukken su içtiği çeşmeden sizde su içiyorsunuz. Bu kültürel devamlılık , bulunduğu ili, ilçeyi sahiplenme aidiyet duygusu açısından son derece önemli.
Fatih Belediyesi başkanı sayın Ergün Turan’a ve ekibine bu anlamlı hizmeti için teşekkür ediyorum. İnşallah tüm illerimizde çeşme kültürü dalga dalga yayılır.
Yazımı bir hadisi şerifle bitirmek istiyorum. (“Mümin öldükten sonra, yedi amelinin sevabı kabrinde de defterine yazılır. Bunlar: İlim öğretmek, çeşme yapmak, su kuyusu kazmak, meyve ağacı dikmek, cami yaptırmak, Mushaf bırakmak, Ölümden sonra kendine istigfar edecek salih evlat bırakmak.”) [Ebu Davud]
Yorumlar (5)
Eskiden mahellemizde çeşme bulunurdu. Mahallenin buluşma noktasıydı. Su doldurulurken edilen sohbetlerin tadı başkaydı. Bu çeşmeler yaşatılmalı.
Çeşme ve meydanlar bir yeri güzelleştiren en güzel şeyler. Belediyeler yeni konut alanlarında bunları zorunlu hale getirmeli ki gelecek nesillere güzel eserler bırakalım. Bu tür çeşmeler her yerde ihya edilmeli.
Su vermek, dağıtmak kadar güzel bir sevap yok. Yapanlardan içenlerden razı olsun.
Bunlar yaşayan tarihi eser, müze ne derseniz deyin. Ne kadar varsa yaşatılmalı
Suyun fahiş fiyatla satıldığı günümüzde bu hizmetler daha bir anlam kazanıyor.